Back to Top

Selecteer de taal

 
 
 

  De bandrecorder

 
 
In het jaar 1969 heb ik m'n eerste bandrecorder gekocht, een Aristona model 9137 (een submerk van Philips, Eindhoven) ,met mijn studentenspaargeld (ik was net 18 jaar oud). Het was altijd een plezier in al die jaren.  Toen ik in 1975 naar Italië emigreerde, nam ik de taperecorder natuurlijk mee. Door mijn werk en diverse andere omstandigheden is de taperecorder bijna 15 jaar lang in een kast bewaard gebleven zonder dat ik er gebruik van heb gemaakt. 

Op een dag was ik aan het surfen op het internet, toen ik de website van Frits Bolsenbroek zag, een echte taperecorderfreak, maar dan alleen van het merk Philips! Toen ik rondkeek op zijn site, zag ik ineens mijn EIGEN bandrecorder. Pas op dit moment leerde ik dat de Aristona 9137 en de Philips N4407 identiek waren. Het was nu bekend dat de Aristona 9137 beter bekend stond als de Philips N4407.
 
 
 
 
 
 
 
Ik was meteen weer  benieuwd of mijn eigen recorder het nog deed, dus kast open, bandrecorder eruit,  op tafel, stekker in het stopcontact en ............... NIETS!
Na een nader onderzoek  bleek dat heel veel rubberonderdelen totaal waren opgelost of, beter gezegd, zich  in een zwarte kleverige smurrie hadden veranderd. Ik heb toen contact opgenomen  met Frits Bolsenbroek omdat hij op z'n website schrijft dat hij zelf het een en  ander repareert, dus had hij misschien ook onderdelen te koop. Ik heb bij hem  de snaren, een aandrukwiel , remmen en het tussenwiel kunnen kopen.
 
 
Toen de onderdelen er  waren, ben ik meteen aan de slag gegaan om mijn recorder, een Aristona 9137 dus,  weer op gang te krijgen. Het was moeilijker om dat ding schoon te maken dan te  repareren, Wat een vieze troep is dat rubber, zeg! Na het inbouwen van de snaren (ronde in plaats van vierkante) was de recorder weer functioneel.
 
 
Ik kwam er ook achter  dat de spoelschotels kapot waren, dat wil zeggen, de kleine "vleugeltjes" die  de spoelen op hun plaats moeten houden waren afgebroken. Ook de tandwieltjes van  de bandteller waren afgebrokkeld en werkten dus niet meer. Ik heb op eBay voor een habbekrats een paar oude Philips  N4407-recorders  gekocht om te zien of ik daar wat onderdelen van zou kunnen gebruiken. (de  Aristona 9137 is niet te vinden). Ik heb van de drie N4407 èèn teller kunnen  gebruiken, bij alle andere waren de tandwielen in gruis. Ik heb ook twee  spoelschotels overgezet en zodoende had ik nu een werkende Aristona 9137, mijn  eigen recorder, weer helemaal functionerend!
Op het laatst heb ik ervoor gekozen om alle recorders te  repareren in plaats van er een of twee te laten "sterven" voor donoronderdelen.  Ik kon het niet over m'n hart verkrijgen om ze helemaal te slopen. Ik zat dus met een werkende Aristona 9137 en drie kapotte  (halfgesloopte) Philips N4407 recorders. Dus de mouwen opgestroopt en aan de slag. Hieronder volgt een kleine opsomming van wat ik allemaal zelf heb kunnen maken. Al doende kom je erachter dat het ook anders kan, misschien wel eenvoudiger of beter, maar het door mij behaalde eerste resultaat is toch niet slecht.
 

 
 
Als je geen tussenwiel meer hebt omdat het originele rubber totaal vergaan en/of opgelost is, koop je er een op eBay, als alternatief kan je eenvoudig zelf er een maken. Je moet wel de metaalkern van het oude tussenwiel schoonmaken en hergebruiken. Ik heb een stuk rubber genomen van 8 mm dikte dat als transportband voor zand of kiezelsteen gebruikt wordt. Er zitten twee lagen textiel in, maar dat maakt niet uit.
 
Met een gatenfrees van 35 mm een paar schijfjes gemaakt met een gat van 5 mm, dat komt  door de centerboor. De schijfjes zijn dan ongeveer 31 mm in diameter. Dan zet je het schijfje op een 6 mm schroef met contramoer en vervolgens plaats je de schroef in een boortol. Met wat grof schuurpapier (100) schuur je het schijfje tot je bijna op 25 mm zit. Nu moet het gat nog vergroot worden naar de maat van de originele metaalkern. Ik heb gezien dat niet alle metaalkernen van dezelfde maat zijn. Ik had er twee van 12 mm en een van 15 mm. Ik heb daarvoor een houtrasp genomen. Deze tool laat een wat rauwe oppervlakte achter die straks bij het lijmen van pas komt.
 
 
 
 
Als het schijfje toch om de rasp zit, is het ook gelijk  wat handiger om de uiteindelijke diameter van 25 mm met fijn schuurpapier (800) te  bereiken. Laat de boortol op hoge snelheid draaien en schuur zo fijn mogelijk om  een glad oppervlak te verkrijgen, want hoe gladder het wiel, hoe minder geratel  bij het voorspoelen.
 
Als de schijf mechanisch klaar is, zonder stof en vet, dan  kan je de schijf om de metaalkern lijmen. Ik heb gebruikgemaakt van Loctite  401-structuurlijm. Deze lijm is sterk en het behoeft maar een heel dun laagje om  al effectief te zijn. Let er wel op dat de schijf meteen precies vlak ligt, Deze  lijm is een sneldroger. Na 5 seconden is het tussenwiel klaar en gereed voor  inbouw.
 
 
 
 
 

 
Een belangrijk onderdeel van de bandrecorder zijn de spoelschotelremmen. Als deze niet functioneren, wordt het bij het stoppen een grote boel van "bandsalat", zoals men dit in Duitsland noemt.  De remmen zijn gemaakt van een rubberprofiel en dit materiaal is tamelijk zacht.  Op mijn bandrecorder (eBay) zaten er geen remmen meer op, maar wat erger was,  ook de daarbij behorende remveren waren er afgesloopt.
 
Ik neem aan dat de vorige bezitter de  recorder heeft opengemaakt en van de "rubberpest" is geschrokken. Jammer genoeg heeft hij wel wat schoon willen maken, maar hij heeft de veren niet meer  teruggezet.  Op eBay zijn er genoeg mensen die tussenwielen, snaren en  remmen aanbieden.
 
De kosten daarvan zijn voor mijn doen  eigenlijk wat hoog, maar om een recorder weer in topvorm te brengen wel  noodzakelijk! Ik heb toch een alternatief gevonden dat best aardig werkt en maar  een paar cent kost.
 
Tekening met  maten voor de remveer
 
 
 
Je neemt daarvoor een elastiekband van ca. 8 mm breedte,  snij er een stuk af  (8 cm) en zorg dat je een metalen staafje hebt   met een diameter van ca. 4 mm. Ik heb met Loctite 401 één kant besmeerd en  daarna de band om het staafje geslagen zodat je in het midden van het  elastiekje een lus krijgt . Denk eraan dat de lijm het staafje niet bereikt,  anders wordt ook dit geplakt.
Wacht een paar seconden en dan heb je een betere vervanging van het rubberprofiel.
 
De Loctite-lijm is na het drogen glashard, je kunt daarom  beter Bisonkit of Patex gebruiken.  Voor het maken van de veren heb ik een  oude meterband genomen. Je sloopt het voorzichtig (denk om je ogen) en je houdt  dan de stalen veer over die het meterband weer terug trok in de houder.
 
De maten om een nieuwe veer te maken staan op de  onderstaande tekening. Voor het snijden van de veer heb ik m'n vrouwskeukenschaar genomen (hetgeen ook een echtscheiding kan veroorzaken!). Een plaatschaar is natuurlijk een betere oplossing. Denk er wel aan dat je een  linker- en rechterveer maakt, de veren zijn niet gelijk!
 
 
 
Om alles wat makkelijker te maken heb ik uit aluminium een  sjabloon gemaakt, Deze heb ik ook gebruikt om te kijken of het eindproduct, dus  ná het buigen, wel klopte. De stippellijnen op de tekening geven aan waar de  veer gebogen moet worden. Doe het buigen zo langzaam mogelijk, anders breekt de  veer.
Helemaal oppassen bij het buigen van het kleine lipje dat  de veer straks op zijn plaats houdt. Niet op 90° doorbuigen! Een hoek van 45° is  voldoende.
 
 

 

 
Bij mijn eigen bandrecorder (Aristona 9137) zijn alle twee de  spoelschotels kapot, dat wil zeggen, de "vleugeltjes" welke de spoel op z'n  plaats moet houden zijn helaas afgebroken. Deze schotels heb ik met de schotels van één van de drie oude N4407 omgewisseld.  Ik moest dus nu een Philips N4407 repareren. Ik heb met een soort Dremel  (goedkopere uitvoering) drie gleuven op de plaats van de afgebroken vleugels gemaakt.
 
 
Vervolgens van een wat "zachtere" plasticsoort drie stukjes gesneden die precies in de gleuven passen.Met wat Loctite 406 heb ik alles in elkaar gelijmd. Dat werkte wel goed. Het demonteren van de spoelschotels is niet zo moeilijk, maar je moet wel opletten, want alles staat onder druk van een compressieveer in de aluminium vleugel (de bovenste). Dat wil zeggen, als je het laatste moerte losdraait, hou dan wel de vinger op het geheel, want anders (mij overkomen) springen de onderdelen om je oren ;-)
 
ATSA00012

 

ATSA00042 

ATSA00132

ATSA00154